ร้อยละ ก.พ. ภาค ก คิดยังไงไม่ให้พลาด กำไร ขาดทุน ส่วนลด

ใครที่เคยผ่านสนามสอบ ก.พ. ภาค ก มาแล้ว น่าจะรู้ดีว่าวิชาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ที่มี 50 ข้อนั้น เป็นตัวตัดเชือกที่สำคัญมาก
เพราะเกณฑ์การผ่านวิชานี้สำหรับระดับ ปวช. ปวท. ปวส. อนุปริญญา และปริญญาตรี ต้องทำคะแนนให้ได้ตั้งแต่ 60% ขึ้นไป ส่วนปริญญาโทต้องได้ถึง 65%
เมื่อเทียบกับวิชาภาษาอังกฤษ 25 ข้อ ที่เกณฑ์ผ่านอยู่ที่ 50% และวิชาความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี 25 ข้อ ที่เกณฑ์ผ่าน 60% เท่ากันทุกระดับวุฒิ วิชานี้ถือว่ากดดันไม่น้อย
และหนึ่งในหัวข้อที่ทำให้หลายคนทำข้อสอบไม่ทัน หรือโดนโจทย์หลอกจนเสียคะแนนไปอย่างน่าเสียดาย ก็คือเรื่อง "ร้อยละ" หรือเปอร์เซ็นต์นั่นเอง

ชำแหละ 14 แนวโจทย์ร้อยละที่ต้องเจอ

โจทย์เรื่องร้อยละในการสอบ ไม่ได้มีแค่การหาเปอร์เซ็นต์แบบตรงไปตรงมา จากฐานข้อมูลเราพบว่ามีรูปแบบคำถามถึง 14 แนวหลักๆ
การรู้ล่วงหน้าว่าโจทย์จะมาในรูปแบบไหน จะช่วยให้คุณจัดระเบียบความคิดและเลือกใช้วิธีคำนวณได้ทันทีโดยไม่ต้องคลำทางใหม่

• กลุ่มพื้นฐาน: ได้แก่โจทย์แนว หาร้อยละของจำนวน, หาฐาน เมื่อรู้ผลลัพธ์และอัตราร้อยละ, หาอัตราร้อยละ เมื่อรู้ส่วนและฐาน และแบบ เพิ่มขึ้น / ลดลง ร้อยละ
• กลุ่มกำไรและราคา: ได้แก่ กำไร - ขาดทุน คิดเป็นร้อยละ, ตั้งราคาให้ได้กำไรแล้วลดราคา, ตั้งราคาใหม่ให้ได้กำไรตามเป้า และโจทย์แบบ ขายต่อเป็นทอด
• กลุ่มร้อยละหลายชั้น: เช่น ร้อยละของร้อยละ (คิดต่อกันเป็นชั้น), ร้อยละซ้อน (ลดแล้วลดอีก / ลดแล้วเพิ่ม) และ ลดราคาแล้วบวกภาษีมูลค่าเพิ่ม
• กลุ่มประยุกต์เฉพาะ: เช่น ร้อยละกับส่วนผสม / ความเข้มข้น, จุดร้อยละ กับ ร้อยละของการเปลี่ยนแปลง และ แบ่งเป็นสองส่วน อัตราต่างกัน

หากใครอยากเห็นว่าหน้าตาของโจทย์แต่ละแนวเป็นอย่างไร ลองแวะไปดูหน้า แนวข้อสอบร้อยละพร้อมเฉลย ที่เราจัดหมวดหมู่เตรียมไว้ได้เลยครับ

วิธีมองโจทย์ร้อยละ: หา "ฐาน" ให้เจอคือหัวใจสำคัญ

จุดบอดที่ทำให้หลายคนทำโจทย์เรื่องนี้ผิดพลาด คือการเอาตัวเลขเปอร์เซ็นต์ไปบวกหรือลบกันดื้อๆ โดยไม่สนใจที่มาของมัน
เทคนิคที่สำคัญที่สุดในการมองโจทย์คือ ต้องถามตัวเองก่อนเสมอว่า "เปอร์เซ็นต์ตัวนี้กำลังคิดจาก 100 ของอะไร?"
ตัวอย่างเช่น ถ้าโจทย์บอกว่าลดราคา 20% ฐาน 100 ของมันคือ "ราคาป้าย" แต่ถ้าบอกว่าได้กำไร 20% ฐาน 100 จะกลายเป็น "ต้นทุน"
เมื่อตัวเลขเปอร์เซ็นต์มาจากฐานที่ไม่เท่ากัน คุณจะนำมาหักล้างกันตรงๆ ไม่ได้ ต้องแปลงเป็นมูลค่าจริง หรือใช้วิธีสมมติเลข 100 ขึ้นมาเป็นตัวตั้งต้นเสมอ

ตัวอย่างโจทย์: ตั้งราคาให้ได้กำไรแล้วลดราคา

เพื่อให้เห็นภาพการไล่ความคิดอย่างชัดเจน เรามาลองวิเคราะห์โจทย์แนวการค้าขายยอดฮิต ซึ่งผสมผสานระหว่างการบวกกำไรและการให้ส่วนลดกันครับ

ร้านค้าซื้อกระเป๋ามาใบหนึ่ง ต้องการขายให้ได้กำไร 40% จึงตั้งราคาติดป้ายไว้ แต่เมื่อมีลูกค้ามาซื้อจริง เขาตัดสินใจลดราคาจากป้ายให้ 15% ถามว่าร้านค้ายังคงได้กำไรกี่เปอร์เซ็นต์จากต้นทุนเดิม?

ขั้นที่ 1 กำหนดให้ "ต้นทุน" เป็นฐาน 100
เวลาเจอโจทย์ร้อยละที่ไม่มีตัวเลขราคาจริงมาให้เลย การสมมติให้สิ่งที่เป็นจุดเริ่มต้นของเรื่องราวมีค่าเท่ากับ 100 จะทำให้คิดเลขง่ายที่สุด ในข้อนี้เรากำหนดให้ต้นทุนกระเป๋าคือ 100 บาท

ขั้นที่ 2 หาราคาป้ายที่ร้านตั้งไว้
โจทย์ระบุว่าต้องการกำไร 40% จากต้นทุน แปลว่าถ้าทุน 100 บาท ต้องขายให้ได้กำไร 40 บาท
ดังนั้น "ราคาป้าย" ที่ร้านค้าติดไว้หน้าร้านคือ 140 บาท

ขั้นที่ 3 คำนวณส่วนลดจากราคาป้าย
จุดนี้คือจุดที่คนมักพลาด! คำว่าลดราคา 15% มี "ราคาป้าย" เป็นฐาน ไม่ใช่ต้นทุน
เราต้องหา 15% ของ 140 บาท โดยนำ (15 / 100) ไปคูณกับ 140 ซึ่งคำนวณออกมาได้เท่ากับ 21 บาท

ขั้นที่ 4 หาราคาขายจริงและกำไรสุทธิ
นำราคาป้ายที่ตั้งไว้ (140 บาท) ลบด้วยส่วนลดที่ให้ลูกค้า (21 บาท) จะได้ราคาขายจริงที่ 119 บาท
เมื่อนำราคาขายจริงมาเทียบกับต้นทุน 100 บาทที่เราสมมติไว้แต่แรก ส่วนต่างคือ 119 - 100 = 19 บาท
เนื่องจากเราเทียบกับฐาน 100 พอดี กำไร 19 บาทจึงเทียบเท่ากับ 19% คำตอบข้อนี้คือ ร้านค้ายังคงได้กำไร 19%

สรุป

การทำข้อสอบร้อยละให้แม่นยำและรวดเร็ว ไม่ใช่การอาศัยการจำสูตร แต่คือความเข้าใจว่าเปอร์เซ็นต์แต่ละตัวกำลังอ้างอิงจากฐานอะไร
เมื่อคุณมองโจทย์ออก ไม่ว่าจะเป็นร้อยละซ้อน ลดแล้วลดอีก หรือแบ่งเป็นสองส่วนอัตราต่างกัน คุณก็แค่ลากเส้นความสัมพันธ์และคิดไปตามลำดับขั้นตอน
อย่าลืมกลับไปทบทวนรูปแบบโจทย์ทั้ง 14 แนวให้คุ้นตา เพื่อที่เวลาเข้าห้องสอบจะได้ไม่ตื่นตระหนกและรู้ว่าต้องเริ่มทดเลขจากจุดไหน
หากใครที่ต้องการฝึกฝนเพิ่มเติม ลองเข้าไป ลองทำข้อสอบ ในระบบของเรา เพื่อประเมินความพร้อมและจับเวลาในการคิดคำนวณได้เลยครับ