เงื่อนไขภาษา — แนวข้อสอบก.พ. ภาค ก พร้อมเฉลย
โจทย์ตัวอย่าง 2 ข้อ แนวละ 1 ข้อ เรียงจากง่ายไปยาก
· ในคลังของเรามีหัวข้อนี้ 199 ข้อ จาก 5 แนว
· ลองคิดคำตอบในใจก่อน แล้วค่อยกดดูเฉลย
สิ่งที่ต้องรู้เรื่องเงื่อนไขภาษา
โจทย์หน้าตาแบบไหน
- ให้สถานการณ์พร้อมเงื่อนไขหลายข้อ แล้วให้ข้อสรุป 2 ข้อ ตัวเลือก 4 แบบเหมือนเงื่อนไขสัญลักษณ์: ทั้งสองเป็นจริง · ทั้งสองเป็นเท็จ · ทั้งสองไม่แน่ชัด · ทั้งสองมีสถานะไม่เหมือนกัน
- เรื่องที่ใช้มี 5 แบบ: จับคู่คนกับสิ่งของ · ตารางเวร/ใครอยู่วันไหน · เรียงอันดับ · คนพูดจริงกับคนพูดเท็จ · ตรรกะเซต (ทุก / บาง / ไม่มี)
หลักตัดสินที่ต้องแม่น
- จริง = จริงในทุกแบบที่เป็นไปได้
- เท็จ = เท็จในทุกแบบ ไม่มีข้อยกเว้น
- ไม่แน่ชัด = จริงบางแบบ เท็จบางแบบ
- จึงต้องกางทุกแบบที่เข้าเงื่อนไขออกมาก่อน หรืออย่างน้อยต้องหาแบบที่ค้านให้เจอ
ตัวอย่าง: แก้ว ขวัญ คม วิ่งแข่ง อันดับ 1–3 ไม่ซ้ำกัน เงื่อนไขเดียวคือ แก้วได้อันดับดีกว่าขวัญ
| แบบ |
อันดับ 1 |
อันดับ 2 |
อันดับ 3 |
| 1 |
แก้ว |
ขวัญ |
คม |
| 2 |
แก้ว |
คม |
ขวัญ |
| 3 |
คม |
แก้ว |
ขวัญ |
- "ขวัญไม่ได้อันดับ 1" → จริง (ครบทั้ง 3 แบบ)
- "แก้วได้อันดับ 1" → ไม่แน่ชัด (จริงแบบ 1–2 แต่แบบ 3 ไม่ใช่)
- "ขวัญได้อันดับ 1" → เท็จ (ไม่เกิดเลยสักแบบ)
เทคนิคแยกตามแบบโจทย์
- จับคู่ / ตารางเวร: ตีตาราง คน × สิ่งของ (หรือ คน × วัน) ใส่กากบาทจากเงื่อนไข "ไม่" ก่อน แถวที่เหลือช่องเดียวคือคำตอบบังคับ
- เรียงอันดับ: เริ่มจากเงื่อนไขที่บีบแรงที่สุด เช่น "ห่างกัน 3 อันดับพอดี" · "อยู่ระหว่าง ก กับ ข" เป็นได้ทั้ง ก มาก่อนและ ข มาก่อน ต้องแตกสองทาง
- พูดจริง / พูดเท็จ: สมมติทีละคนว่าเป็นคนโกหก แล้วตรวจคำพูดทุกคน ถ้าขัดกันให้ทิ้งแบบนั้น
- ตัวอย่าง: มีคนทำแจกันแตก 1 คน และมีคนโกหก 1 คน ก พูดว่า "ข ทำ" · ข พูดว่า "ฉันไม่ได้ทำ" · ค พูดว่า "ก ไม่ได้ทำ" ไล่แล้วเข้าเงื่อนไข 2 แบบ (ข ทำและ ข โกหก / ค ทำและ ก โกหก) ⇒ "ก ไม่ได้ทำ" จริง แต่ "ข ทำ" ไม่แน่ชัด
- ตรรกะเซต: วาดวงกลมซ้อนกัน และจำว่า "บาง" แปลว่ามีอย่างน้อยหนึ่ง
| เงื่อนไข |
ข้อสรุป |
สถานะ |
| ครูทุกคนชอบอ่าน · ไม่มีคนชอบอ่านคนไหนเกลียดหนังสือ |
ไม่มีครูคนไหนเกลียดหนังสือ |
จริง |
| ครูทุกคนชอบอ่าน · คนชอบอ่านบางคนเป็นนักกีฬา |
ครูบางคนเป็นนักกีฬา |
ไม่แน่ชัด |
| ครูทุกคนชอบอ่าน · ครูบางคนเป็นนักกีฬา |
คนชอบอ่านบางคนเป็นนักกีฬา |
จริง |
- แถวกลางเป็นหลุมคลาสสิก: นักกีฬาอาจอยู่แค่ในส่วนของคนชอบอ่านที่ไม่ใช่ครูก็ได้
กับดักที่พลาดบ่อย
- หาคำตอบได้แบบเดียวแล้วรีบสรุปว่าจริง: เจอแบบเดียวที่ข้อสรุปเป็นจริง ยังไม่พอ ต้องจริงทุกแบบ
- สับสนเท็จกับไม่แน่ชัด: เจอแม้แต่แบบเดียวที่ข้อสรุปเป็นจริง จะตอบ "เท็จ" ไม่ได้แล้ว
เคล็ดทำให้ทันเวลา
- ตัดสินข้อสรุปแต่ละข้อด้วยคำถามสองข้อ: "มีแบบที่จริงไหม" กับ "มีแบบที่เท็จไหม" ตอบมีทั้งคู่ = ไม่แน่ชัด
- จดสถานะเป็น จ / ท / ม แล้วค่อยเทียบสองข้อสรุปเพื่อเลือกป้าย
โจทย์ตัวอย่าง
ข้อ 1
ในโครงการอบรมหนึ่ง มีวิทยากร 4 คน ได้แก่ ธนา, ลัดดา, ขจร, ฉัตร โดยแต่ละคนรับผิดชอบคนละอย่าง ได้แก่ หัวข้อคอมพิวเตอร์, หัวข้อการเงิน, หัวข้อจริยธรรม, หัวข้อภาษา และไม่มีใครรับผิดชอบซ้ำกัน
เงื่อนไข
- ลัดดาไม่ได้รับผิดชอบหัวข้อการเงิน
- ธนาไม่ได้รับผิดชอบหัวข้อการเงิน
- ผู้ที่รับผิดชอบหัวข้อจริยธรรมไม่ใช่ธนาและไม่ใช่ฉัตร
ข้อสรุปที่ 1: ธนารับผิดชอบหัวข้อการเงิน
ข้อสรุปที่ 2: ขจรรับผิดชอบหัวข้อภาษา
ก
ถ้าข้อสรุปทั้งสองเป็นจริง
ข
ถ้าข้อสรุปทั้งสองเป็นเท็จ
ค
ถ้าข้อสรุปทั้งสองไม่แน่ชัด
ง
ถ้าข้อสรุปทั้งสองมีสถานะไม่เหมือนกัน
ดูเฉลยและวิธีคิด
ตอบ ง ถ้าข้อสรุปทั้งสองมีสถานะไม่เหมือนกัน
1
กางความเป็นไปได้ทั้งหมดออกมาดู
ไล่เงื่อนไขทุกข้อแล้วตัดกรณีที่เป็นไปไม่ได้ออก เหลือ 6 แบบ ดังนี้
- แบบที่ 1: หัวข้อคอมพิวเตอร์ = ธนา · หัวข้อการเงิน = ขจร · หัวข้อจริยธรรม = ลัดดา · หัวข้อภาษา = ฉัตร
- แบบที่ 2: หัวข้อคอมพิวเตอร์ = ธนา · หัวข้อการเงิน = ฉัตร · หัวข้อจริยธรรม = ลัดดา · หัวข้อภาษา = ขจร
- แบบที่ 3: หัวข้อคอมพิวเตอร์ = ธนา · หัวข้อการเงิน = ฉัตร · หัวข้อจริยธรรม = ขจร · หัวข้อภาษา = ลัดดา
- แบบที่ 4: หัวข้อคอมพิวเตอร์ = ลัดดา · หัวข้อการเงิน = ฉัตร · หัวข้อจริยธรรม = ขจร · หัวข้อภาษา = ธนา
- แบบที่ 5: หัวข้อคอมพิวเตอร์ = ขจร · หัวข้อการเงิน = ฉัตร · หัวข้อจริยธรรม = ลัดดา · หัวข้อภาษา = ธนา
- แบบที่ 6: หัวข้อคอมพิวเตอร์ = ฉัตร · หัวข้อการเงิน = ขจร · หัวข้อจริยธรรม = ลัดดา · หัวข้อภาษา = ธนา
2
ตรวจข้อสรุปที่ 1
"ธนารับผิดชอบหัวข้อการเงิน" — เป็นเท็จ เพราะไม่เป็นจริงในแบบไหนเลยสักแบบ
3
ตรวจข้อสรุปที่ 2
"ขจรรับผิดชอบหัวข้อภาษา" — ไม่แน่ชัด เพราะจริงในแบบที่ 2 แต่เท็จในแบบที่ 1, 3, 4, 5, 6
จริงบางแบบ เท็จบางแบบ ⇒ สรุปแน่ชัดไม่ได้ (จุดนี้คือที่คนพลาดบ่อยที่สุด)
4
สรุปคำตอบ
ข้อสรุปที่ 1 เป็นเท็จ · ข้อสรุปที่ 2 ไม่แน่ชัด ให้ผลไม่เหมือนกัน จึงตอบข้อ ง.
ถ้าตอบข้ออื่น คุณพลาดตรงไหน
ก
ไม่ถูก เพราะข้อสรุปที่ 1 เป็นเท็จ และข้อสรุปที่ 2 ไม่แน่ชัด ไม่ได้เป็นจริงทั้งคู่ คำตอบที่ถูกคือข้อ ง.
ข · สับสน "เท็จ" กับ "ไม่แน่ชัด"
ไม่ถูก เพราะข้อสรุปที่ 2 ไม่ได้เป็นเท็จ แต่ไม่แน่ชัด คำตอบที่ถูกคือข้อ ง.
ค · หาคำตอบได้แบบเดียวแล้วรีบสรุป
ไม่ถูก เพราะข้อสรุปที่ 1 ไม่ได้ไม่แน่ชัด แต่เป็นเท็จ คำตอบที่ถูกคือข้อ ง.
ข้อ 2
ในการแข่งขันวิ่งระยะสั้น มีผู้ลงแข่ง 5 คน ได้แก่ มานะ, พงศ์, ชนก, ดารา, ตะวัน โดยทุกคนเข้าเส้นชัยเป็นอันดับไม่ซ้ำกัน ตั้งแต่อันดับที่ 1 ถึงอันดับที่ 5 และอันดับที่ 1 ถือเป็นอันดับที่ดีที่สุด
เงื่อนไข
- มานะเข้าเส้นชัยเป็นอันดับดีกว่าตะวัน
- ดารากับมานะมีอันดับห่างกัน 3 อันดับพอดี
- ตะวันเข้าเส้นชัยเป็นอันดับอยู่ระหว่างดารากับพงศ์
ข้อสรุปที่ 1: มานะได้อันดับที่ 4
ข้อสรุปที่ 2: พงศ์ได้อันดับที่ 1
ก
ถ้าข้อสรุปทั้งสองเป็นจริง
ข
ถ้าข้อสรุปทั้งสองเป็นเท็จ
ค
ถ้าข้อสรุปทั้งสองไม่แน่ชัด
ง
ถ้าข้อสรุปทั้งสองมีสถานะไม่เหมือนกัน
ดูเฉลยและวิธีคิด
ตอบ ง ถ้าข้อสรุปทั้งสองมีสถานะไม่เหมือนกัน
1
กางความเป็นไปได้ทั้งหมดออกมาดู
ไล่เงื่อนไขทุกข้อแล้วตัดกรณีที่เป็นไปไม่ได้ออก เหลือ 4 แบบ ดังนี้
- แบบที่ 1: มานะ = อันดับที่ 1 · พงศ์ = อันดับที่ 2 · ชนก = อันดับที่ 5 · ดารา = อันดับที่ 4 · ตะวัน = อันดับที่ 3
- แบบที่ 2: มานะ = อันดับที่ 2 · พงศ์ = อันดับที่ 1 · ชนก = อันดับที่ 3 · ดารา = อันดับที่ 5 · ตะวัน = อันดับที่ 4
- แบบที่ 3: มานะ = อันดับที่ 2 · พงศ์ = อันดับที่ 1 · ชนก = อันดับที่ 4 · ดารา = อันดับที่ 5 · ตะวัน = อันดับที่ 3
- แบบที่ 4: มานะ = อันดับที่ 2 · พงศ์ = อันดับที่ 3 · ชนก = อันดับที่ 1 · ดารา = อันดับที่ 5 · ตะวัน = อันดับที่ 4
2
ตรวจข้อสรุปที่ 1
"มานะได้อันดับที่ 4" — เป็นเท็จ เพราะไม่เป็นจริงในแบบไหนเลยสักแบบ
3
ตรวจข้อสรุปที่ 2
"พงศ์ได้อันดับที่ 1" — ไม่แน่ชัด เพราะจริงในแบบที่ 2, 3 แต่เท็จในแบบที่ 1, 4
จริงบางแบบ เท็จบางแบบ ⇒ สรุปแน่ชัดไม่ได้ (จุดนี้คือที่คนพลาดบ่อยที่สุด)
4
สรุปคำตอบ
ข้อสรุปที่ 1 เป็นเท็จ · ข้อสรุปที่ 2 ไม่แน่ชัด ให้ผลไม่เหมือนกัน จึงตอบข้อ ง.
ถ้าตอบข้ออื่น คุณพลาดตรงไหน
ก
ไม่ถูก เพราะข้อสรุปที่ 1 เป็นเท็จ และข้อสรุปที่ 2 ไม่แน่ชัด ไม่ได้เป็นจริงทั้งคู่ คำตอบที่ถูกคือข้อ ง.
ข · สับสน "เท็จ" กับ "ไม่แน่ชัด"
ไม่ถูก เพราะข้อสรุปที่ 2 ไม่ได้เป็นเท็จ แต่ไม่แน่ชัด คำตอบที่ถูกคือข้อ ง.
ค · หาคำตอบได้แบบเดียวแล้วรีบสรุป
ไม่ถูก เพราะข้อสรุปที่ 1 ไม่ได้ไม่แน่ชัด แต่เป็นเท็จ คำตอบที่ถูกคือข้อ ง.
หลุมที่คนพลาดบ่อยในเรื่องเงื่อนไขภาษา
หาคำตอบได้แบบเดียวแล้วรีบสรุป
ข้อสรุปจะ "จริง" ได้ต่อเมื่อจริงใน ทุก ความเป็นไปได้ ถ้ายังไล่ไม่ครบ คำตอบที่ถูกคือ "ไม่แน่ชัด" ไม่ใช่ "จริง"
สับสน "เท็จ" กับ "ไม่แน่ชัด"
"เท็จ" แปลว่าเป็นเท็จทุกกรณีโดยไม่มีข้อยกเว้น ถ้าเจอแม้แต่กรณีเดียวที่จริง ให้ตอบ "ไม่แน่ชัด" ทันที
ลืมข้อจำกัดรายวัน
ตรวจสองรอบเสมอ — รอบแรกไล่รายคน รอบสองนับรายวันทีละวันว่าเกินโควตาไหม
อ่านทิศของอันดับกลับด้าน
เขียนเส้นอันดับ 1..n ลงกระดาษก่อนเสมอ แล้ววางชื่อลงบนเส้น ไม่ต้องแปลงเป็นมาก/น้อยในหัว
ใช้ความรู้รอบตัวแทนเงื่อนไขที่ให้มา
ก่อนตอบทุกข้อ ให้ชี้ไปที่บรรทัดเงื่อนไขที่ใช้ ถ้าชี้ไม่ได้แม้แต่บรรทัดเดียว คำตอบคือ "ไม่แน่ชัด" เสมอ
กลับด้าน "ทุก X เป็น Y"
วาดวงกลม X ไว้ ข้างใน วง Y ทุกครั้ง จะเห็นทันทีว่าของใน Y ไม่จำเป็นต้องอยู่ใน X
อ่านเทคนิคเรื่องนี้
เจอข้อไหนเฉลยผิดหรือโจทย์กำกวม บอกเราได้ที่นี่
แนวข้อสอบหัวข้ออื่น
ความสามารถในการคิดวิเคราะห์
อุปมาอุปไมย · เงื่อนไขสัญลักษณ์ · สดมภ์ (เปรียบเทียบค่าสองสดมภ์) · นิยามเครื่องหมาย / โอเปอเรชัน · วิเคราะห์ข้อมูลจากตาราง / กราฟ · ระยะทาง - ความเร็ว · สมการ / ตัวแปร · ดอกเบี้ย · อนุกรมตัวเลข · ร้อยละ · สถิติ · โจทย์ปัญหา · อ่านจับใจความ / สรุปความ · เรียงลำดับประโยค
ภาษาอังกฤษ
บทสนทนา (Conversation) · การอ่าน (Reading Comprehension) · คำศัพท์ (Vocabulary)
ความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี
ธรรมาภิบาลและการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี
