สอบราชการ · ก.พ. ภาค ก
› ความสามารถในการคิดวิเคราะห์
สถิติ — แนวข้อสอบ ก.พ. ภาค ก พร้อมเฉลย
โจทย์ตัวอย่าง 5 ข้อ แนวละ 1 ข้อ เรียงจากง่ายไปยาก
· ในคลังของเรามีหัวข้อนี้ 26 ข้อ จาก 5 แนว
· ลองคิดคำตอบในใจก่อน แล้วค่อยกดดูเฉลย
ข้อ 1
ในถุงผ้ามีเหรียญที่ระลึกชนิด A จำนวน 10 เหรียญ ชนิด B จำนวน 14 เหรียญ และชนิด C จำนวนหนึ่ง ถ้าสุ่มหยิบเหรียญจากถุงนี้ 1 เหรียญ พบว่าความน่าจะเป็นที่จะได้เหรียญชนิด A หรือ B คือ 4/5 ถุงใบนี้มีเหรียญชนิด C กี่เหรียญ
ก
20 เหรียญ
ข
6 เหรียญ
ค
10 เหรียญ
ง
14 เหรียญ
ดูเฉลยและวิธีคิด
ตอบ ข 6 เหรียญ
1
หาจำนวนเหรียญชนิด A หรือ B
โจทย์กำหนดความน่าจะเป็นที่จะได้เหรียญชนิด A หรือ B ดังนั้นให้รวมจำนวนเหรียญสองชนิดนี้เข้าด้วยกัน
ได้ จำนวนเหรียญชนิด A หรือ B = 10 + 14 = 24 เหรียญ
2
หาจำนวนเหรียญทั้งหมด
กำหนดให้ N คือจำนวนเหรียญทั้งหมดในถุง เราสามารถตั้งสมการความน่าจะเป็นได้ว่า (จำนวน A หรือ B) / N = (ความน่าจะเป็นที่โจทย์กำหนด) แล้วแก้สมการเพื่อหาค่า N
ได้ 24 / N = 4/5 -> N = (24 * 5) / 4 = 30 เหรียญ
3
หาจำนวนเหรียญชนิด C
เมื่อทราบจำนวนเหรียญทั้งหมด (N) และจำนวนเหรียญชนิด A และ B แล้ว ให้นำจำนวนเหรียญ A และ B ลบออกจากจำนวนเหรียญทั้งหมด เพื่อหาจำนวนเหรียญชนิด C
ได้ จำนวนเหรียญชนิด C = 30 - 10 - 14 = 6 เหรียญ
ถ้าตอบข้ออื่น คุณพลาดตรงไหน
ก · หารด้วยส่วนที่ไม่ใช่แทนทั้งหมด
ตัวเลือกนี้อาจเกิดจากการเข้าใจผิดว่า 4/5 คือส่วนที่เหลือจากจำนวนรวมของ A และ B ซึ่งผิดหลักการคำนวณ คุณต้องตั้งสมการหาจำนวนเหรียญรวมทั้งหมดก่อน แล้วจึงนำไปลบกับจำนวนเหรียญ A และ B เพื่อหาจำนวนเหรียญ C
ค · ตอบกลุ่มที่โจทย์ไม่ได้ถาม
ตัวเลือกนี้คือจำนวนเหรียญชนิด A ซึ่งโจทย์ให้มาแล้ว แต่โจทย์ต้องการจำนวนเหรียญชนิด C คุณอาจสับสนว่าคำตอบที่หาได้เป็นของชนิดใด
ง · ตอบกลุ่มที่โจทย์ไม่ได้ถาม
ตัวเลือกนี้คือจำนวนเหรียญชนิด B ซึ่งโจทย์ให้มาแล้ว แต่โจทย์ต้องการจำนวนเหรียญชนิด C คุณอาจสับสนว่าคำตอบที่หาได้เป็นของชนิดใด
ข้อ 2
ในเกมโยนเหรียญสะสมแต้ม ผู้เล่นโยนเหรียญเที่ยงตรง 1 เหรียญ จำนวน 3 ครั้ง ความน่าจะเป็นที่เหรียญจะออกก้อยอย่างน้อย 1 ครั้ง เป็นเท่าใด
ดูเฉลยและวิธีคิด
ตอบ ค 7/8
1
หาจำนวนผลลัพธ์ที่เป็นไปได้ทั้งหมด
ในการโยนเหรียญเที่ยงตรง 1 เหรียญ จำนวน 3 ครั้ง แต่ละครั้งมีผลลัพธ์ได้ 2 แบบ ดังนั้นจำนวนผลลัพธ์ทั้งหมดที่เป็นไปได้คือ 2 × 2 × 2 = 8 แบบ
ได้ ผลลัพธ์ทั้งหมด = 8 แบบ
2
หาเหตุการณ์ตรงข้าม
โจทย์ถามความน่าจะเป็นที่ "ออกก้อยอย่างน้อย 1 ครั้ง" ซึ่งตรงข้ามกับ "ไม่ออกก้อยเลย" (หรือเทียบเท่ากับการ "ออกหัวทั้งสามครั้ง") มีเพียง 1 แบบเท่านั้นที่ออกหัวทั้งสามครั้งคือ หัว-หัว-หัว (HHH)
ได้ เหตุการณ์ไม่ออกก้อยเลย = 1 แบบ (HHH)
3
คำนวณความน่าจะเป็นของเหตุการณ์ตรงข้าม
ความน่าจะเป็นที่ไม่ออกก้อยเลย = (จำนวนผลลัพธ์ที่ไม่ออกก้อยเลย) / (จำนวนผลลัพธ์ทั้งหมด) = 1/8
ได้ P(ไม่ออกก้อยเลย) = 1/8
4
คำนวณความน่าจะเป็นที่โจทย์ถาม
ความน่าจะเป็นที่ออกก้อยอย่างน้อย 1 ครั้ง = 1 - (ความน่าจะเป็นที่ไม่ออกก้อยเลย) ความน่าจะเป็น = 1 - 1/8 = 7/8
ได้ ความน่าจะเป็น = 7/8
ถ้าตอบข้ออื่น คุณพลาดตรงไหน
ก · หาส่วนเติมเต็มแล้วลืมเอา 1 ลบ
ตัวเลือกนี้ผิด เพราะ 1/8 คือความน่าจะเป็นที่เหรียญจะออกก้อยทั้งสามครั้ง ซึ่งเป็นเหตุการณ์ตรงข้ามกับที่โจทย์ถาม (ออกก้อยอย่างน้อย 1 ครั้ง) ผู้ที่เลือกตัวเลือกนี้ลืมนำ 1 ไปลบออกเมื่อใช้หลักการของส่วนเติมเต็ม
ข · อ่าน "อย่างน้อย" เป็น "พอดี"
ตัวเลือกนี้ผิด เพราะ 3/8 คือความน่าจะเป็นที่เหรียญจะออกก้อยเพียง 1 ครั้งพอดี (หัว-หัว-ก้อย, หัว-ก้อย-หัว, ก้อย-หัว-หัว) ไม่ใช่ความน่าจะเป็นที่ออกก้อยอย่างน้อย 1 ครั้ง ซึ่งรวมกรณีที่ออกก้อย 2 หรือ 3 ครั้งด้วย
ง · นับผลลัพธ์แบบไม่คิดลำดับ
ตัวเลือกนี้ผิด เพราะ 3/4 คือการนับผลลัพธ์แบบไม่คิดลำดับ (เช่น มองว่ามีแค่ ก้อย 3 ครั้ง, ก้อย 2 ครั้ง, ก้อย 1 ครั้ง, ก้อย 0 ครั้ง เป็น 4 แบบ) แล้วนับ 3 ใน 4 แบบนั้น ซึ่งเป็นวิธีที่ผิดเพราะแต่ละแบบไม่ได้มีโอกาสเกิดขึ้นเท่ากันเมื่อคิดถึงลำดับการออกของเหรียญ
ข้อ 3
สวนสัตว์แห่งหนึ่งคิดค่าเข้าชมสำหรับผู้ใหญ่คนละ 420 บาท และสำหรับเด็กคนละ 180 บาท ในช่วงเทศกาลวันหยุด อัตราส่วนจำนวนผู้ใหญ่ต่อจำนวนเด็กที่เข้าชมคือ 5 : 3 หากมีเด็กเข้าชมทั้งหมด 120 คน ค่าเข้าชมเฉลี่ยต่อคนในวันนั้นเป็นเงินกี่บาท
ก
330 บาท
ข
300 บาท
ค
270 บาท
ง
880 บาท
ดูเฉลยและวิธีคิด
ตอบ ก 330 บาท
1
คำนวณจำนวนผู้ใหญ่
จากโจทย์ อัตราส่วนผู้ใหญ่ต่อเด็กคือ 5 : 3 และมีเด็ก 120 คน จำนวนผู้ใหญ่ = จำนวนเด็ก × (อัตราส่วนผู้ใหญ่ / อัตราส่วนเด็ก)
ได้ จำนวนผู้ใหญ่ = 120 × (5/3) = 200 คน
2
คำนวณรายได้รวมทั้งหมด
รายได้จากผู้ใหญ่ = จำนวนผู้ใหญ่ × ราคาผู้ใหญ่ รายได้จากเด็ก = จำนวนเด็ก × ราคาเด็ก รายได้รวม = รายได้จากผู้ใหญ่ + รายได้จากเด็ก
ได้ รายได้จากผู้ใหญ่ = 200 × 420 = 84,000 บาท
รายได้จากเด็ก = 120 × 180 = 21,600 บาท
รายได้รวม = 84,000 + 21,600 = 105,600 บาท
3
คำนวณจำนวนคนทั้งหมด
จำนวนคนทั้งหมด = จำนวนผู้ใหญ่ + จำนวนเด็ก
ได้ จำนวนคนทั้งหมด = 200 + 120 = 320 คน
4
คำนวณค่าเฉลี่ยต่อคน
ค่าเฉลี่ยต่อคน = รายได้รวมทั้งหมด / จำนวนคนทั้งหมด
ได้ ค่าเฉลี่ยต่อคน = 105,600 / 320 = 330 บาท
ถ้าตอบข้ออื่น คุณพลาดตรงไหน
ข · เฉลี่ยราคาโดยไม่ถ่วงน้ำหนัก
คุณเฉลี่ยค่าเข้าชมโดยไม่ได้ถ่วงน้ำหนักตามจำนวนผู้ใหญ่และเด็กที่แตกต่างกัน การคิด (420 + 180) / 2 = 300 บาท จะถูกต้องก็ต่อเมื่อจำนวนผู้ใหญ่และเด็กเท่ากันเท่านั้น ซึ่งในกรณีนี้จำนวนผู้ใหญ่มากกว่าเด็ก ทำให้ค่าเฉลี่ยควรเอียงไปทางค่าเข้าชมของผู้ใหญ่
ค · จับคู่ราคากับจำนวนผิดกลุ่ม
คุณคำนวณจำนวนผู้ใหญ่ได้ถูกต้องแล้ว (200 คน) แต่คุณนำจำนวนของกลุ่มหนึ่งไปคูณกับราคาของอีกกลุ่มหนึ่ง (เช่น เอาจำนวนผู้ใหญ่ไปคูณราคาเด็ก) ทำให้ยอดรวมผิดพลาด ค่าเฉลี่ยที่ได้จึงไม่ถูกต้อง
ง · หารด้วยจำนวนกลุ่มเดียว
คุณคำนวณรายได้รวมทั้งหมดของทั้งผู้ใหญ่และเด็กได้ถูกต้องแล้ว (105,600 บาท) แต่ตอนหาค่าเฉลี่ย คุณหารด้วยจำนวนของเด็กเพียงกลุ่มเดียว (120 คน) แทนที่จะหารด้วยจำนวนคนทั้งหมด (ผู้ใหญ่ + เด็ก = 320 คน) จึงทำให้ค่าเฉลี่ยสูงเกินจริง
ข้อ 4
ในการเข้าค่ายคณิตศาสตร์ คุณครูให้นักเรียนกลุ่มหนึ่งทดลองทอดลูกเต๋าเที่ยงตรง 1 ลูก จำนวน 3 ครั้ง เพื่อสังเกตผลรวมของแต้ม หากนักเรียนต้องการให้แต้มรวมเท่ากับ 6 พอดี จะมีรูปแบบการทอดที่เป็นไปได้ทั้งหมดกี่แบบ โดยนับแบบคิดลำดับของการทอดแต่ละครั้ง
ก
10 แบบ
ข
3 แบบ
ค
9 แบบ
ง
18 แบบ
ดูเฉลยและวิธีคิด
ตอบ ก 10 แบบ
1
แจกแจงชุดแต้มที่เป็นไปได้
หาชุดของแต้มลูกเต๋า 3 ครั้งที่รวมกันได้ 6 โดยไม่คำนึงถึงลำดับ: (1,1,4), (1,2,3), (2,2,2)
ได้ ชุดแต้ม: (1,1,4), (1,2,3), (2,2,2)
2
คำนวณจำนวนการจัดเรียงแต่ละชุด
สำหรับชุด (1,1,4) มีเลข 1 ซ้ำ 2 ตัว จัดเรียงได้ 3!/2! = 3 แบบ สำหรับชุด (1,2,3) มีเลขต่างกันทั้งหมด จัดเรียงได้ 3! = 6 แบบ สำหรับชุด (2,2,2) มีเลข 2 ซ้ำ 3 ตัว จัดเรียงได้ 3!/3! = 1 แบบ
ได้ จัดเรียง (1,1,4) ได้ 3 แบบ, (1,2,3) ได้ 6 แบบ, (2,2,2) ได้ 1 แบบ
3
รวมจำนวนแบบทั้งหมด
นำจำนวนการจัดเรียงของแต่ละชุดมารวมกัน 3 + 6 + 1 = 10 แบบ
ได้ รวม 10 แบบ
ถ้าตอบข้ออื่น คุณพลาดตรงไหน
ข · นับชุดตัวเลขโดยไม่คิดลำดับ
คุณนับเพียงจำนวนชุดตัวเลขที่เป็นไปได้ (เช่น (1,1,4), (1,2,3), (2,2,2) มี 3 ชุด) โดยไม่ได้นับว่าแต่ละชุดนั้นสามารถจัดเรียงลำดับการทอดได้กี่แบบ ซึ่งถือว่าเป็นการนับแบบไม่คิดลำดับ การทอดลูกเต๋าครั้งที่ 1 ได้ 1 และครั้งที่ 2 ได้ 4 กับครั้งที่ 1 ได้ 4 และครั้งที่ 2 ได้ 1 ถือเป็นผลลัพธ์ที่แตกต่างกันในการนับแบบคิดลำดับ
ค · คิดว่าทุกชุดจัดเรียงได้เท่ากัน
คุณอาจคำนวณผิดพลาดโดยการนำจำนวนชุดตัวเลข (3 ชุด) ไปคูณด้วยจำนวนการจัดเรียง 3 แบบสำหรับทุกชุด ทำให้ได้ 3 × 3 = 9 แบบ ซึ่งเป็นการประเมินจำนวนการจัดเรียงต่ำกว่าจริงสำหรับชุดที่ตัวเลขไม่ซ้ำกันทั้งหมด
ง · คิดว่าทุกชุดจัดเรียงได้เท่ากัน
คุณอาจคำนวณผิดพลาดโดยคิดว่าทุกชุดตัวเลขสามารถจัดเรียงได้ 3! = 6 แบบ ซึ่งใช้ได้เฉพาะกับชุดที่ตัวเลขทั้งสามตัวต่างกันทั้งหมดเท่านั้น ชุดที่มีตัวเลขซ้ำกันจะมีจำนวนการจัดเรียงที่น้อยกว่า
ข้อ 5
ครูประจำชั้นคำนวณคะแนนสอบเฉลี่ยของนักเรียน 25 คน ได้ 73 คะแนน ต่อมาพบว่าบันทึกคะแนนสอบของนักเรียนคนหนึ่งผิดเป็น 60 คะแนน ซึ่งที่ถูกต้องคือ 35 คะแนน คะแนนสอบเฉลี่ยที่ถูกต้องเป็นกี่คะแนน
ก
54 คะแนน
ข
48 คะแนน
ค
72 คะแนน
ง
74 คะแนน
ดูเฉลยและวิธีคิด
ตอบ ค 72 คะแนน
1
ผลรวมที่คำนวณไว้
ได้ 1,825 คะแนน
2
แก้ผลรวม (จำนวนคนไม่เปลี่ยน)
ได้ 1,800 คะแนน
3
หารด้วยจำนวนคนเดิม
1,800 ÷ 25 = 72 (หรือ 73 - 25/25 = 72)
ได้ 72 คะแนน
ถ้าตอบข้ออื่น คุณพลาดตรงไหน
ก · เฉลี่ยของค่าเฉลี่ย
ถ้าเอาค่าเฉลี่ยเดิมกับค่าที่ถูกต้องมาเฉลี่ยกัน (73 + 35) ÷ 2 จะได้ 54 คะแนน แต่วิธีที่ถูกคือ ค่าเฉลี่ยที่ถูก = 73 - (25 ÷ 25) = 72 คะแนน จำนวนคนไม่เปลี่ยน
ข · เอาผลต่างทั้งก้อนไปบวกลบค่าเฉลี่ย
ถ้าเอาผลต่าง 25 ไปลบค่าเฉลี่ยทั้งก้อน 73 - 25 โดยไม่หารด้วย 25 จะได้ 48 คะแนน แต่วิธีที่ถูกคือ ค่าเฉลี่ยที่ถูก = 73 - (25 ÷ 25) = 72 คะแนน จำนวนคนไม่เปลี่ยน
ง · ปรับค่าเฉลี่ยผิดทิศ
ถ้าปรับค่าเฉลี่ยผิดทิศ 73 + 25 ÷ 25 จะได้ 74 คะแนน แต่วิธีที่ถูกคือ ค่าเฉลี่ยที่ถูก = 73 - (25 ÷ 25) = 72 คะแนน จำนวนคนไม่เปลี่ยน
หลุมที่คนพลาดบ่อยในเรื่องสถิติ
คิดว่าทุกชุดจัดเรียงได้เท่ากัน
เลขต่างกันหมด 3 ตัว → 6 แบบ · มีเลขซ้ำ 2 ตัว → 3 แบบ · ซ้ำทั้ง 3 ตัว → 1 แบบ เขียนจำนวนการจัดเรียงไว้ท้ายแต่ละชุดก่อนบวก
นับชุดตัวเลขโดยไม่คิดลำดับ
ทอดหลายครั้ง (หรือหลายลูก) = ผลลัพธ์มีลำดับเสมอ หาชุดตัวเลขก่อน แล้วถามต่อทุกชุดว่า "สลับตำแหน่งได้กี่แบบ"
นับค่าของแต้มรวมแทนนับผลลัพธ์
ผลลัพธ์ที่โอกาสเท่ากันคือคู่ (ครั้งแรก, ครั้งที่สอง) 36 แบบ ไม่ใช่ค่าของผลรวม ต้องนับว่าผลรวมแต่ละค่าเกิดจากกี่คู่
เฉลี่ยราคาโดยไม่ถ่วงน้ำหนัก
ค่าเฉลี่ยต่อคน = เงินทั้งหมด ÷ คนทั้งหมด เสมอ ต้องหา "เงินทั้งหมด" ของแต่ละกลุ่มก่อน วิธีเร็วที่ใช้ได้: ถ่วงด้วยตัวเลขในอัตราส่วนโดยตรง (3 × 400 + 5 × 600) ÷ 8 = 525
เฉลี่ยของค่าเฉลี่ย
ค่าเฉลี่ยรวมกันตรง ๆ ไม่ได้ ต้องคูณกลับเป็นผลรวมก่อน (จำนวน × ค่าเฉลี่ย) แล้วค่อยบวกลบ
ตีความขอบเขตผลรวมผิด
แปลคำก่อนนับ "น้อยกว่า 6" = 2 ถึง 5 · "ไม่เกิน 6" = 2 ถึง 6 · "มากกว่า 9" = 10 ถึง 12 · "ไม่น้อยกว่า 9" = 9 ถึง 12
เจอข้อไหนเฉลยผิดหรือโจทย์กำกวม บอกเราได้ที่นี่
แนวข้อสอบหัวข้ออื่น
ความสามารถในการคิดวิเคราะห์
อุปมาอุปไมย · เงื่อนไขสัญลักษณ์ · เงื่อนไขภาษา · สดมภ์ (เปรียบเทียบค่าสองสดมภ์) · นิยามเครื่องหมาย / โอเปอเรชัน · วิเคราะห์ข้อมูลจากตาราง / กราฟ · ระยะทาง - ความเร็ว · สมการ / ตัวแปร · ดอกเบี้ย · อนุกรมตัวเลข · ร้อยละ · โจทย์ปัญหา · อ่านจับใจความ / สรุปความ · เรียงลำดับประโยค
ภาษาอังกฤษ
บทสนทนา (Conversation) · การอ่าน (Reading Comprehension) · คำศัพท์ (Vocabulary)
ความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี
ธรรมาภิบาลและการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี