จำนวนและเลขยกกำลัง — แนวข้อสอบเตรียมทหาร พร้อมเฉลย
โจทย์ตัวอย่าง 3 ข้อ แนวละ 1 ข้อ เรียงจากง่ายไปยาก
· ในคลังของเรามีหัวข้อนี้ 53 ข้อ จาก 16 แนว
· ลองคิดคำตอบในใจก่อน แล้วค่อยกดดูเฉลย
สิ่งที่ต้องรู้เรื่องจำนวนและเลขยกกำลัง
ชนิดของจำนวน
- ตรรกยะ = เขียนเป็น a/b ได้ (a, b เป็นจำนวนเต็ม, b ≠ 0) รวมทศนิยมซ้ำทุกตัว
- อตรรกยะ = ทศนิยมไม่ซ้ำไม่รู้จบ เช่น √2 · √3 · π · รากที่สองของจำนวนนับที่ไม่ใช่กำลังสองสมบูรณ์เป็นอตรรกยะเสมอ
- ตรรกยะ + อตรรกยะ = อตรรกยะเสมอ · แต่อตรรกยะ × อตรรกยะ อาจเป็นตรรกยะได้ (√2 × √2 = 2)
- ทศนิยมซ้ำเป็นเศษส่วน: 0.333… = 3/9 = 1/3 · 0.121212… = 12/99
- หาเลขโดดตำแหน่งที่ n ของทศนิยมซ้ำ: ถ้ามีหลักที่ไม่ซ้ำนำหน้า ให้หักออกจาก n ก่อน แล้วหารด้วยความยาวของชุดที่ซ้ำ · เศษ r ⇒ ตัวที่ r ของชุด · เศษ 0 ⇒ ตัวสุดท้ายของชุด (1/7 = 0.142857… หลักที่ 12 ได้เศษ 0 ⇒ ตอบ 7)
ห.ร.ม. · ค.ร.น. · การหาร
- ห.ร.ม. × ค.ร.น. = ผลคูณของสองจำนวน (ใช้ได้เฉพาะ 2 จำนวน)
- เศษส่วนอย่างต่ำ: ห.ร.ม. = ห.ร.ม. ของตัวเศษ ÷ ค.ร.น. ของตัวส่วน · ค.ร.น. = ค.ร.น. ของตัวเศษ ÷ ห.ร.ม. ของตัวส่วน
- ตัวตั้ง = ตัวหาร × ผลหาร + เศษ (0 ≤ เศษ < ตัวหาร)
- โจทย์ที่วนเป็นรอบ (เข็มนาฬิกา วันในสัปดาห์ ลำดับซ้ำ) ใช้เศษจากการหาร: สนใจแค่ว่าเกินรอบเต็มมาเท่าไร
- หาจำนวนจากเงื่อนไขเศษ เช่น "หาร 4 เหลือ 3 หาร 5 เหลือ 4" = น้อยกว่าพหุคูณร่วมอยู่ 1 ⇒ ค.ร.น.(4, 5) − 1 = 19 และทุกค่าที่ห่างกันทีละ 20 — ใช้ได้เมื่อ "ตัวหาร − เศษ" เท่ากันทุกเงื่อนไข · ถ้าเศษเท่ากันทุกตัว ⇒ ค.ร.น. + เศษ · กรณีอื่นให้ไล่ค่า
เลขยกกำลัง
- aᵐ × aⁿ = aᵐ⁺ⁿ · aᵐ ÷ aⁿ = aᵐ⁻ⁿ · (aᵐ)ⁿ = aᵐⁿ · (ab)ⁿ = aⁿbⁿ · a⁰ = 1 (a ≠ 0) · a⁻ⁿ = 1/aⁿ
- หลักหน่วยของเลขยกกำลังวนเป็นรอบ: 2 → 2, 4, 8, 6 · 3 → 3, 9, 7, 1 · 7 → 7, 9, 3, 1 · 8 → 8, 4, 2, 6 · 4 → 4, 6 · 9 → 9, 1 · ลงท้าย 0, 1, 5, 6 หลักหน่วยเท่าเดิมเสมอ
- ใช้รอบ: เอาเลขชี้กำลังหารด้วยความยาวรอบ · เศษ 0 ⇒ ตัวสุดท้ายของรอบ (2¹⁰⁰: 100 หาร 4 เศษ 0 ⇒ หลักหน่วย 6 ไม่ใช่ 2)
- หาหลักหน่วยของผลบวก: หาหลักหน่วยของแต่ละพจน์ก่อน แล้วบวกเฉพาะหลักหน่วย
- สัญกรณ์วิทยาศาสตร์: A × 10ⁿ โดย 1 ≤ A < 10
โจทย์ตัวอย่าง
ข้อ 1
กำหนด y = −8 + 21 ÷ (−3), z = 28 + 5 × (−3) และ x = −11 − 12 ÷ (−3) ข้อใดเรียงค่าจากมากไปน้อยถูกต้อง
ก
z > x > y
ข
y > x > z
ค
z > y > x
ง
x > y > z
จ
x > z > y
ดูเฉลยและวิธีคิด
ตอบ ก z > x > y
1
แปลงข้อมูลและใช้สมบัติ
คำนวณคูณและหารก่อน ได้ y = −8 − 7 = −15
2
คำนวณตามเงื่อนไข
ได้ z = 28 − 15 = 13 และ x = −11 − (−4) = −7
เปรียบเทียบค่าที่ได้เป็น 13 > −7 > −15
3
สรุปคำตอบ
จึงเรียงจากมากไปน้อยได้ z > x > y
ถ้าตอบข้ออื่น คุณพลาดตรงไหน
ข · เรียงจากน้อยไปมาก
เกิดจากเรียงจากน้อยไปมาก จึงได้ y > x > z แนวทางที่ถูกต้องคือ ตรวจทิศหลังคำนวณ
ค · ทำตัวหารลบเป็นบวก
เกิดจากทำตัวหารลบเป็นบวก จึงได้ z > y > x แนวทางที่ถูกต้องคือ บวกหารลบได้ลบ
ง · ทำทุกเครื่องหมายจากซ้ายไปขวา
เกิดจากทำทุกเครื่องหมายจากซ้ายไปขวา จึงได้ x > y > z แนวทางที่ถูกต้องคือ คูณหารมีลำดับก่อนบวกลบ
จ · ละเครื่องหมายลบของพจน์ตั้งต้น
เกิดจากละเครื่องหมายลบของพจน์ตั้งต้น จึงได้ x > z > y แนวทางที่ถูกต้องคือ เครื่องหมายลบเป็นส่วนหนึ่งของค่า
ข้อ 2
ให้ x = (4√112 − 2√28)/√7 โดยใช้รากที่ไม่เป็นลบ ค่า x² − 4x เท่ากับเท่าใด
ก
64
ข
96
ค
−36
ง
−192/49
จ
8
ดูเฉลยและวิธีคิด
ตอบ ข 96
1
แปลงข้อมูลและใช้สมบัติ
แยกตัวประกอบกำลังสอง ได้ √112 = 4√7 และ √28 = 2√7
2
คำนวณตามเงื่อนไข
ดังนั้น x = (16√7 − 4√7)/√7 = 12
แทนค่าได้ x² − 4x = 12² − 4 × 12
3
สรุปคำตอบ
จึงได้คำตอบ 144 − 48 = 96
= 96
ถ้าตอบข้ออื่น คุณพลาดตรงไหน
ก · เปลี่ยนนิพจน์เป็นกำลังสองของผลต่าง
เกิดจากเปลี่ยนนิพจน์เป็นกำลังสองของผลต่าง จึงได้ 64 แนวทางที่ถูกต้องคือ ดึง x เป็นตัวร่วมได้ x คูณผลต่าง ไม่ใช่กำลังสองของผลต่าง
ค · ลืมยกกำลังสองของ x
เกิดจากลืมยกกำลังสองของ x จึงได้ −36 แนวทางที่ถูกต้องคือ พจน์แรกคือ x²
ง · หารด้วยจำนวนใต้รากแทนรากของมัน
เกิดจากหารด้วยจำนวนใต้รากแทนรากของมัน จึงได้ −192/49 แนวทางที่ถูกต้องคือ ตัวส่วนเป็นราก ซึ่งตัดกับรากเดียวกันในตัวเศษได้พอดี
จ · ตัด x ออกจากนิพจน์ผิดจนเหลือเพียงผลต่าง
เกิดจากตัด x ออกจากนิพจน์ผิดจนเหลือเพียงผลต่าง จึงได้ 8 แนวทางที่ถูกต้องคือ ดึง x เป็นตัวร่วมแล้วต้องคูณ x กลับเข้าไปด้วย
ข้อ 3
ค่าของ ((2 − 1/7)² × (2 + 1/7))/((7 − 1/2)² × (7 + 1/2)) เท่ากับเท่าใด
ก
4/49
ข
1/343
ค
7/2
ง
18/49
จ
8/343
ดูเฉลยและวิธีคิด
ตอบ จ 8/343
1
แปลงข้อมูลและใช้สมบัติ
(2 − 1/7)/(7 − 1/2) = (13/7)/(13/2) = 2/7
2
คำนวณตามเงื่อนไข
(2 + 1/7)/(7 + 1/2) = (15/7)/(15/2) = 2/7
จับคู่ที่มีกำลังเท่ากัน ได้ (2/7)² × (2/7) = (2/7)³
3
สรุปคำตอบ
ดังนั้นคำตอบเท่ากับ 8/343
= 8/343
ถ้าตอบข้ออื่น คุณพลาดตรงไหน
ก · คูณเลขชี้กำลังของผลคูณฐานเดียว
เกิดจากคูณเลขชี้กำลังของผลคูณฐานเดียว จึงได้ 4/49 แนวทางที่ถูกต้องคือ ผลคูณฐานเดียวต้องบวกเลขชี้กำลัง
ข · ละตัวเศษของฐาน
เกิดจากละตัวเศษของฐาน จึงได้ 1/343 แนวทางที่ถูกต้องคือ ฐานหลังจับคู่เป็นเศษส่วนที่มีทั้งตัวเศษและตัวส่วน
ค · ลบเลขชี้กำลังกลับข้าง
เกิดจากลบเลขชี้กำลังกลับข้าง จึงได้ 7/2 แนวทางที่ถูกต้องคือ คูณฐานเดียวกันต้องบวกเลขชี้กำลัง
ง · บวกผลแทนคูณ
เกิดจากบวกผลแทนคูณ จึงได้ 18/49 แนวทางที่ถูกต้องคือ ผลของสองคู่คูณกัน จึงบวกเลขชี้กำลังของฐานเดียวกัน
หลุมที่คนพลาดบ่อยในเรื่องจำนวนและเลขยกกำลัง
ละจำนวนตัวแรก
อย่าหาตำแหน่งจากจำนวนตัวเดียว
นับตำแหน่งก่อนหน้า
นับหลักแรกหลังจุดเป็นตำแหน่งที่ 1 แล้วหาเศษจากการหารด้วยความยาวช่วงซ้ำให้ถูกตำแหน่ง
นับเวลาย้อนหลังแทนเดินหน้า
เวลาที่ผ่านไปต้องบวกเพิ่มจากเวลาเริ่ม
หนึ่งรอบเข็มวินาทีเท่ากับหนึ่งชั่วโมง
ใช้เครื่องหมายของค่าที่บวกเพิ่มผิด
แทนค่า x ลงในวงเล็บตามเครื่องหมายที่โจทย์เขียน
เจอข้อไหนเฉลยผิดหรือโจทย์กำกวม บอกเราได้ที่นี่
แนวข้อสอบหัวข้ออื่น
คณิตศาสตร์
สมการและอสมการเชิงเส้น · กราฟของฟังก์ชันกำลังสอง · เรขาคณิต (พีทาโกรัส · ความคล้าย · วงกลม · มุม) · พหุนามและการแยกตัวประกอบ · สมการกำลังสอง · อัตราส่วน ร้อยละ และโจทย์ปัญหา · สถิติ · พื้นที่ผิวและปริมาตร · ระบบสมการเชิงเส้น · อัตราส่วนตรีโกณมิติ · เรขาคณิตวิเคราะห์ · หลักการนับเบื้องต้น · ฟังก์ชันเอกซ์โพเนนเชียลและลอการิทึม · ตรรกศาสตร์ · ความน่าจะเป็น · จำนวนจริง (อสมการ · ค่าสัมบูรณ์ · กรณฑ์) · ความสัมพันธ์และฟังก์ชัน · เซต · ลำดับและแบบรูป
วิทยาศาสตร์
พันธะเคมี (สภาพขั้ว · รูปร่างโมเลกุล · ไอออนิก) · แรงและกฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน (รวมความโน้มถ่วงสากล)